lunes, 13 de junio de 2011

IRITZIA

Gizaki agurgarriak:

 Eskutitz hau pertsonek mundua kutsatzen gaudelako idazten dut. Nire ustez mundua gutxiago kutsatu behar dugu.

Alde batetik, gizakiok ez dugu pentsatzen mundua kutsatzen gaudela eta animaliek berriz, bai, bere habita galtzen gaudelako.  Sugeei adibidez askotan eizatu egiten dituzte eta horrela espezie batzuk galtzen ari dira.

 Bestalde, guk mundua kutsatzen ba dugu guretzako kaltegarria izan daiteke, pertsonek gaixotazunak hartu ahal dutelako.

Hori guztia gutxi balitz, ezkatzen dizuedana mundua gutxiago kutsatzea da, eta horretarako aurrestu egin behar dugu, adibidez: kotxea gutxiago erabili, argia aurestuz... eta gauza gehiago.

martes, 7 de junio de 2011

Uropeltidae

Uropeltidae izenekoa gorputz zilindriko eta luzanga duten suge familia bat dira, lepoa baino sendoagoa ez den punta zorrotzeko burudunak eta puntarik gabeko isatsa dutenak.
Larruazala esmaltatua dute eta hori, gorri eta beltz koloreak dituzte. Isatsaren muturrean dirudienez euren galeriak zulatzen laguntzeko erabiltzen duten plaka bat eratzen duten ezkatak dituzte, honengandik euren izena datorrelarik, grezieraz "ezkutuzko isatsa" esan nahi duena.
Familia honetako 45 espezie inguru ezagutzen dira, gehien bat India eta Sri Lankan bizi direnak. Bataz beste 39 zentimetro neurtzen dute, alerik luzeenek 74 zentimetro neur ditzakete.

lunes, 6 de junio de 2011

ELIKA KATEA


Izaki bizidunen arteko harreman garrantzitsuenetariko bat nabarmentzekotan beharra energia indarberritzeko jan, eta hainbat jarduera egiteko. Landareak ekoiztea, bakoitzak bere janaria. Herbiboroak animaliak, haragijaleak edo orniboroak izan daitezke. Bakterioek eta ongoek landareen eta animalien hondakinak murriztu egiten dituzte,  murrizketa horri esker hondakina horiek elementu errazak dira,eta orrela landareek hondar hori berriro erabili dezakete. Honek elika kate itxi egiten du.
Sugeak: aragi jaleak dira, eta horregatik hirugarren taldekoak dira.

Suhiltzaileen batzuk Taiwan Nantou Ayuntamiento harrapatu sugebat 35 cm. luze eta kaiola batean ihes daitezen jarri. Handik gutxira, sagu bat topatu zuten eta uste izan dira berrikieskuratutako maskota jartzeko bazkari on bat litzateke.

Hala ere, noiz kaiola sagua sartu, gauzak hasi ziren modu bitxi batean gertatzen: Sagua zen sugea abiarazi, eta ziztada etengabehazka 30 minutu geroago arte hil zen eta sagua hasi du jatekoasmoz nibble.

SUGE BERDI-HORIA

Suge berde-horia (Hierophis viridiflavus) Espainia ipar-ekialdeko muturra, Frantzia (iparraldean izan ezik), ekialdetik Luxenburgo, Suitza hegoalde eta Jugoslavia ohiko ipar-mendebalderaino hedatzen den sugea da. Hegoaldetik Sizilia eta Maltaraino iristen da. Mediterraneoko Korsika,Sardinia eta zenbait irla txikietan badago.
ITXURA:Suge hauek tamaina 150 cm izatera irits daitekeen arren, ale batzuk 200 cm-tara iristen dira. Gorpuzkera lerdeneko suge handi honek buru txikia eta ondo definitua, ezkata leunak, begi irtena eta begi-nini bertikalak ditu.
suge berde-hori
Koloreari dagokionez, atzealdea hori-berdexka da, pigmentu beltza edo berde ilunaz goibelduta aurreko atalean zeharkako barrak eginez. Gainerako gorputzean orban horiz egindako marra edo ilarak besterik ez dira gelditzen. Isatsaren marka hauek ikusgai dira sugea ezkutatzera joaten denean. Sabelaldea horixka edo berdexka, batzuetan puntu ilun txikiekin. Zonaldeko ipar-ekialdeko aleak (Italia hegoaldean, Sizilia eta zenbait uhartetan)zeharo beltzak dira. Gazteak gris argia edo oliba kolorekoak dira eta buruan nabarmena den marrazki bat dute.

LATASTE SUGEGORRIA

Lataste sugegorria (Vipera latasti),Iberiar penintsulan aurkitzen dugun sugegorria da, iparraldeko muturrean izan ezik. Afrika ipar-mendebaldean ere topa dezakegu.


ITXURA:
Helduak 60zm baino txikiagoak izaten dira buztana barne. Arrak emeak baino handiagoak dira. Iberian normalean ondo nabarmendua dagoen sudur-apendize bat duen sugegorri bakarra da. Bere gorputza samar potoloa da eta bere buru zabala eta triangeluarra ezkata txikiz estalirik dago, begien gaineko eta batzuetan kopetakoa izan ezik. Begininiak bertikalak ditu eta ez du betazalik. Bere ezkata dortsalak karenatuak dira. Atzeko kolorea grisaxka edo, gutxitan, gorrikara. Marrazkia aldaketarik gabekoa; bizkarraldeko marra izurtua edo sigi-sagan ertza ilunarekin. Sabelaldea tipikoki grisaxka edo belzkara, askotan argiago edo ilunagoak diren orbanekin. Askotan isatsaren beheko zatian hori pixka bat izaten dute.